Netransparentno trošenje novca namijenjenog studentskim organizacijama nije ograničena samo na nivo Rektorata i Studentskog parlamenta Univerziteta Crne Gore, već da je ista praksa prisutna i na organizacionim jedinicima UCG-a. Fakulteti godinama izdvajaju značajna sredstva studentskim vijećima i organizacijama, uglavnom bez ikakvog sistema kontrole i naknadne provjere načina na koji se taj novac troši, ukazao je Centar za građansko obrazovanje (CGO).
Prema podacima koje su fakulteti UCG dostavili CGO-u, shodno Zakonu o slobodnom pristupu informacijama, 15 fakulteta i akademija je od 2020. godine do danas izdvojilo ukupno preko 670.000 eura za finansiranje studentskih vijeća, organizacija i pojedinačnih studentskih aktivnosti. Riječ je o sredstvima koja se izdvajaju pored više od 1,35 miliona eura koliko je u istom periodu dobio SPUCG, čime ukupan iznos javnog novca usmjerenog studentskim tijelima u okviru UCG-a prelazi dva miliona eura.
Najveći iznos izdvojio je Pravni fakultet – oko 177.000 eura, a slijedi Ekonomski fakultet – preko 86.000 eura, zatim Elektrotehnički oko 80.000 eura, Mašinski oko 74.000 eura, Arhitektonski i Filološki fakultet po oko 40.000 eura, dok su Fakultet političkih nauka, Građevinski, Biotehnički i Fakultet za turizam i hotelijerstvo izdvojili su pojedinčno od 24.000 do 35.000 eura. Najmanja izdvajanja, u rasponu od oko 7.000 do 16.000 eura, evidentirana su na Fakultetu za sport i fizičko vaspitanje, Muzičkoj akademiji, Metalurško-tehnološkom i Medicinskom fakultetu.
“Velika većina fakulteta sredstva isplaćuje na osnovu pojedinačnih molbi i zahtjeva studentskih organizacija, bez obaveze da te organizacije naknadno dostave dokaze o tome kako su sredstva utrošena. U dostavljenoj dokumentaciji, fakulteti često navode da nijesu u posjedu naknadnih izvještaja ili druge dokumentacije o utrošku sredstava, što potvrđuje da sistem kontrole nakon isplate uglavnom nije uspostavljen”, ističu u CGO.
Dodatno, postoje i primjeri slabljenja kontrolnih mehanizama tokom vremena. Ekonomski fakultet je do 2023. godine od studentskih organizacija tražio detaljne izvještaje o realizovanim aktivnostima, uključujući opis troškova i obavezu objavljivanja najava i izvještaja o svakoj aktivnosti na sajtu fakulteta. Međutim, od 2024. godine ta praksa je značajno ublažena, pa izvještavanje više nije ni približno detaljno kao ranije.
“Ipak, ima i pozitivnih primjera koji pokazuju da je sistem kontrole moguće uspostaviti i unutar postojećeg pravnog okvira. Muzička akademija je jedna od rijetkih organizacionih jedinica UCG-a koja prikuplja račune, potpisane spiskove učesnika sa iznosima koje su primili, kao i izvještaje o realizovanim aktivnostima, kojima se dokazuje stvarni utrošak isplaćenih sredstava. Na taj način moguće je pratiti stvarni utrošak sredstava i obezbijediti da se za svaki euro može utvrditi na šta je konkretno potrošen”, ističe CGO.
CGO je poziva Rektorat UCG da preuzme odgovornost i uspostavi jedinstven i obavezujući mehanizam kontrole utroška sredstava namijenjenih studentskim aktivnostima, koji će važiti za sve organizacione jedinice UCG.
