Privremene intervencije na toparnicama u okviru kotorskih bedema su zazidane jer je to iznuđeno, privremeno i neinvanzivno rješenje kojim se želi preduprijediti rizik ne samo za posjetioce, već i za dalju devastaciju bedema, saopštila je Opština Kotor.
“Ove pozicije su pretvorene u neregularne prolaze. Oni svakako nijesu predviđeni za bezbjedan prilaz posjetilaca kotorskim bedemima, niti izvorno imaju tu namjenu. Time su povećani rizici od povreda građana i turista. Da bismo spriječili tragične posljedice takvog neprimjerenog ponašanja, u prethodnom periodu pristupili smo privremenom zaziđivanju dva otvora sistemom suve gradnje, što se pokazalo neuspješnim”, tvrde u Opštini Kotor.
Oni ukazuju da su neregularni prolazi korišćeni za organizovane ulaske na bedeme, često uz pomoć improvizovanih sredstava, merdevina, konopaca i drugih pomagala, bez mogućnosti da nadležne službe kontrolišu pristup ili obezbijede sigurnost posjetilaca na tim lokacijama.
“Posebno su problematične toparnice na položajima Renijer i Batalja, koje se nalaze na visini od pet i više metara, gdje je u prethodnom periodu zabilježeno više povreda turista. S obzirom na to da prethodno rješenje nije bilo uspješno, sprovedena je nova privremena mjera prvenstveno radi zaštite bezbjednosti građana i turista, imajući u vidu da se prolazi nalaze na teško pristupačnim i rizičnim lokacijama”, tvrde u Opštini.
Oni naglašavaju i da nekontrolisano korišćenje ovih otvora dovodi do fizičkog oštećenja strukture bedema, što sprečava uspostavljanje odgovornog odnosa i zaštite bedema kao značajnog kulturnog dobra. “Na pojedinim toparnicama uočeno je oslabljeno vezivo, statička nestabilnost svodova i povećan rizik od urušavanja, što je dodatno pogoršano prolaskom većeg broja grupa”.
“Imajući sve navedeno u vidu, pristupilo se privremenom zaziđivanju dvije toparnice koje su najčešće korišćene kao neregularni prolazi. Ova intervencija izvedena je pažljivo, upotrebom kamena i krečnog maltera, u skladu sa konzervatorskom praksom, i to kao reverzibilna mjera koja ne ostavlja trajne posljedice po originalno tkivo kulturnog dobra, ni tokom izvođenja, ni nakon eventualnog uklanjanja. Zazidani otvori se mogu u svakom trenutku vratiti u prvobitno stanje”, stoji u saopštenju.
ISTO RADE U STONU I DUBROVNIKU
Dodaje se da sprovedena mjera ne predstavlja vizuelno narušavanje ambijenta, već standardan vid zaštite koji je primjenjivan i u regionu, uključujući bedeme u Stonu i Dubrovniku, gdje postoje jasno definisani sistemi upravljanja, očuvanja i naplate ulaza koji su u skladu sa savremenim evropskim standardima zaštite i upravljanja kulturnim dobrima.
“Prihod od prodaje karata za ulaz na kotorske bedeme koristi se za održavanje, obnovu i rekonstrukciju bedema, staza i prateće infrastrukture, što predstavlja značajna finansijska ulaganja u očuvanje ovog izuzetno vrijednog kulturnog dobra. Nekontrolisani ulasci na taj način direktno ugrožavaju ovaj sistem i njihovu dugoročnu zaštitu. Neregularne pristupne staze dodatno su postale vidljive kroz digitalne platforme, mape, društvene mreže i turističke sadržaje na internetu, gdje se često predstavljaju kao alternativna ruta, atrakcija ili izazov za posjetioce”, ističu u Opštini Kotor.
“Mogućnost otvaranja ovih prolaza može se razmotriti tek kada se stvore uslovi za bezbjednu i kontrolisanu upotrebu, uz jasno definisan sistem upravljanja i odgovorniji odnos svih korisnika prema kotorskim bedemima kao kulturnom dobru od izuzetne vrijednosti”, zaključuje se u saopštenju.
