Uprava policije Crne Gore ima ovlašćenje da zabrani koncert Mirka Pajčina (Baja Mali Knindža), koji je najavljen za 21. maj na trgu u Pljevljima, kada Crna Gora obilježava dvije decenije od obnove nezavisnosti.
Prema članu 26 Zakona o javnim okupljanjima i javnim priredbama, policija rješenjem može zabraniti održavanje javne priredbe ako je to “ograničenje nužno u demokratskom društvu radi sprječavanja narušavanja javnog reda i mira, vršenja krivičnih djela, ugrožavanja ljudskih prava i sloboda i posebnih manjinskih prava”.
Prema članu 29 istog zakona, neposredno prije početka javne priredbe ili u toku njenog trajanja policijski službenici ovlašćeni su da prekinu javnu priredbu “ako se učesnici pozivaju ili podstiču na oružani sukob ili nasilje, kršenje ljudskih prava i sloboda i posebnih manjinskih prava i sloboda drugih lica, nacionalnu, rasnu, seksualnu, vjersku ili drugu neravnopravnost, mržnju i netrpeljivost”.
S obzirom na repertoar Pajčina, čiji nastup u Pljevljima zagovara gradonačelnik Dario Vraneš (NSD), vjerovatnoća da će doći do kršenja zakona je izvjesna. Ne samo Zakona o javnim okupljanjima i javnim priredbama, nego i Krivičnog zakonika koji u članu 370 kažnjava javno podsticanje na nasilje ili mržnju prema grupi po nacionalnoj ili vjerskoj osnovi.
Takođe, Krivični zakonik sankcioniše i “javno odobravanje ili značajno umanjivanje ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti, ako to može izazvati mržnju ili nasilje”.
Uprava policije potvrdila je sinoć “Vijestima” da im je 14. maja stigla zvanična prijava za održavanje koncerta Mirka Pajčina. Organizator okupljanja je formalno Srpski kulturni centar “Patrijarh Varnava”, a prijavu je u ime organizatora podnio Božidar Jelovac, partijski kolega Vraneša i odbornik Nove srpske demokratije.
Uprava policije najavila je da će “zauzeti stav nakon sagledavanja svih činjenica i donijeti odluku u zakonom predviđenom roku”. To znači da policija najkasnije u utorak mora donijeti odluku.
VELIČANJE KARADŽIĆA I MLADIĆA
Grupa nevladinih organizacija, aktivistkinja i aktivista saopštila je juče da da protestuju protiv javnih nastupa i promocije pjevača Mirka Pajčina, poznatijeg kao Baja Mali Knindža, čije pjesme “sadrže nacionalističke, šovinističke i ratnohuškačke poruke koje veličaju ratne zločine i zločince i podstiču etničku i vjersku mržnju”.
“Njegovi nastupi su zabranjivani u Hrvatskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine, jer se tekstovi njegovih pjesama smatraju govorom mržnje”, navodi se u saopštenju grupe NVO, na čelu sa Akcijom za ljudska prava.
Prema njihovim riječima, nedopustivo je da se novcem svih građana Pljevalja, uključujući preko 4000 građana islamske vjeroispovijesti (17 odsto stanovništva), finansira izvođač čije pjesme podstiču mržnju prema Bošnjacima i muslimanima, odnosno duboko vrijeđaju sve koji baštine građanske i antifašističke vrijednosti.
“Njegove pjesme veličaju Ratka Mladića i Radovana Karadžića, koji su osuđeni za genocid i druge ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini. Njegovi stihovi sadrže otvorene poruke etničke i vjerske mržnje, jer podržavaju ratne zločine, a to potvrđuju pjesme poput: ‘Ne volim te Alija zato što si balija’, ‘Sjetićeš se nekad Vukovara, grada Knina i starog Mostara, boleće te i Kupreška vrata, tamo više i nema Hrvata’, kao i ‘Pala je i Srebrenica, a pašće i Žepa, Republiko Srpska, al’ ćeš biti lijepa'”, ističe se u saopštenju.
Nevladine organizacije, aktivistkinje i aktivisti dodaju da, primjera radi, u pjesmi “Oj Alija, odnijela te voda”, on sistematski nabraja gradove u kojima su počinjeni dokumentovani ratni zločini nad Bošnjacima – Prijedor, Bijeljinu, Brčko, Višegrad i Zvornik – na način koji te zločine slavi.
GOVOR MRŽNJE I RATNO HUŠKANJE
“Referenca na rijeku Drinu je direktna aluzija na dokumentovanu zločinačku praksu ubijanja civila i bacanja njihovih tijela u tu rijeku, dok se stihom o ‘novom Sarajevu’ slavi opsada grada koja je odnijela više od deset hiljada života. Radi se o apsolutno nedopustivoj glorifikaciji ratnih zločina nad konkretnim žrtvama, čije porodice osim u Bosni i Hercegovini žive i u Crnoj Gori. Poseban primjer takvog zločinačkog diskursa nalazi se i u pjesmi ‘Moj je tata zločinac iz rata’, u kojoj se kroz refren ‘Moj je tata, zločinac iz rata, vi se potrudite, pa ga osudite, nema niko m*** da vodi ga do suda’ direktno izruguje pravosuđu i žrtvama ratnih zločina”, navodi se u saoopštenju.
Ovakvi sadržaji, kako tvrde, prelaze granice umjetničkog izražavanja i doprinose normalizaciji govora mržnje i ratnohuškačkih narativa u javnom prostoru, sa već poznatim i dokumentovanim tragičnim posljedicama u cijelom regionu.
“Podsjećamo da i samo javno veličanje osuđenih ratnih zločinaca predstavlja krivično djelo izazivanja mržnje i netrpeljivosti, koje se kažnjava kaznom zatvora od šest mjeseci do pet godina. Osim Krivičnog zakonika Crne Gore, govor mržnje zabranjuju i Zakon o zabrani diskriminacije i Zakon o javnom redu i miru. Pljevlja su multietnički grad sa dugom tradicijom međusobnog poštovanja i zajedničkog života”, kazali su u saopštenju.
Zbog toga zahtijevaju da Opština Pljevlja odustane sada i ubuduće od organizovanja nastupa Baje Malog Knindže, nadležni organi ispitaju eventualnu krivičnu i drugu odgovornost u slučaju insistiranja na organizovanju ovakvog događaja i da svi politički akteri koji se pozivaju na građanske i evropske vrijednosti ne dozvole organizovanje ovakvog i sličnih događaja.
Pozvali su građanke i građane Pljevalja i Crne Gore da podrže ovaj protest: “”I Pljevljima i ostatku naše države neophodno je njegovanje kulture koja spaja umjesto podsticanja mržnje”.
