Državne institucije u Crnoj Gori koja se bavi zaštitom od hibridnih prijetnji i stranog uticaja trenutno nema, upozorio je Marko Banović iz Digitalnog forenzičkog centra (DFC).
Evropske zemlje imaju posebne institute koji djeluju kao savjetodavno tijelo izvršne vlasti.
Banović je za portal Rmedia rekao da to nije problem samo sadašnje vlasti nego da traje od obnove nezavisnosti naovamo: “Partijski interesi su uvijek bili iznad državnih”
“Da bi se riješio problem stranog miješanja i hibridnih operacija, potrebno je donijeti mjere koje narušavaju kontrolu političkih elita nad institucijama”, kaže on.
Situacija je nešto bolja nego prethodnih godina, ali ne zbog odgovornosti domaćih elita. “Razlog je taj što je EU direktno povezala borbu protiv hibridnih prijetnji sa procesom evropskih integracija. To je jedan od uslova za zatvaranje pregovora.”
SRBIJA ZAUSTAVLJA, RUSIJA SE INFILTRIRA
DFC je u nedavnoj studiji ustanovio da su dva ključna kanala hibridnih prijetnji, koja se razlikuju u taktikama.
“Rusija trenutno više teži da se infiltrira u crnogorske institucije i na taj način uspostavi kontrolu nad unutrašnjim prilikama”, kaže Banović. Srbija, s druge strane, ima konkretniji cilj – da Crna Gora ne postane prva naredna članica EU, pogotovo ne prije Srbije.
“Opstrukcije iz Srbije biće više usmjerene ka zaustavljanju tog procesa i destabilizaciji Crne Gore. Najindikativniji primjer je slanje onih 90 ‘opasnih momaka’ čarter letom u Tivat. To je bila samo poruka i definitivno možemo to očekivati i tokom izbora 2027. godine”.
Banović posebno upozorava na stanje informacionog prostora. “Znamo vrlo dobro koliko je naš informacioni prostor narušen, posebno uplivom srpskih medija koji preuzimaju crnogorske medije.”
Zato je, kaže, neophodno uspostaviti sistem strateškog komuniciranja koji podrazumijeva izdavanje upozorenja na svim nivoima i jasan protokol ko ima koju ulogu kada se dese incidenti. “U taj sistem moraju biti uključeni mediji, nevladin sektor, građanski aktivisti i regulatori”.
“Već smo zakasnili za sveobuhvatan odgovor”, smatra Banović. Sada je, tvrdi, ključno mapiranje kanala stranog uticaja koji predstavljaju prijetnje za izborni proces, pa zatim izrada strategije i njena primjena. “Znamo koliko su izbori 2027. važni”.
