Stope neto štednje domaćinstava značajno se razlikuju širom Evrope, a Grčka je jedina zemlja u kojoj domaćinstva troše više nego što zarađuju. Stručnjaci navode da su glavni razlozi za štednju mjere opreza i priprema za penziju.
Ljudi štede iz više razloga, kako bi stvarali bogatstvo i pripremili se za neočekivane troškove. Nedavno istraživanje pokazalo je da gotovo dvije trećine Evropljana štedi iz predostrožnosti, dok je odlazak u penziju glavni motiv za polovinu ispitanika.
Prema podacima OECD, stope neto štednje domaćinstava značajno variraju širom Evrope. Tokom 2024. ili 2025. godine kretale su se od minus 9,3 odsto u Grčkoj do 14,7 odsto u Švedska i Mađarska, dok je prosjek EU iznosio 8,1 odsto, prenosi Euronews.
Grčka je jedina zemlja sa negativnom stopom štednje. To znači da domaćinstva troše više od svog raspoloživog prihoda, koristeći ranije ušteđevine ili zaduživanje kako bi finansirala potrošnju.
Uz Mađarsku i Švedsku, stopa neto štednje domaćinstava prelazi 10 odsto i u Češkoj (13,7%), Francuskoj (12,8%), Njemačkoj (10,3%) i Holandiji (10,2%).
Španija (9,2%) i Irska (9%) takođe su iznad prosjeka EU.
VELIKA BRITANIJA I ITALIJA: VELIKE EKONOMIJE SA NISKOM STOPOM ŠTEDNJE
Dok Francuska, Njemačka i Španija imaju više stope štednje od evropskog prosjeka, Ujedinjeno Kraljevstvo (4,7%) i Italija (3,2%) bilježe znatno niže vrijednosti.
U Letoniji stopa štednje iznosi nula, što znači da domaćinstva potroše svaki euro koji zarade. Slovačka (2%), Estonija (3%), Portugal (3,4%) i Litvanija (3,8%) takođe su ispod četiri odsto.
Dvije nordijske zemlje takođe su ispod prosjeka EU: Danska (7,5%) i Finska (4,4%).
SLUČAJ GRČKE
Stopa štednje u Grčkoj uglavnom je bila pozitivna početkom 2000-ih, iako je povremeno kratko padala ispod nule.
Situacija se naglo promijenila nakon 2010. godine, kada je dužnička kriza gurnula stopu duboko u negativnu zonu, sa rekordnih minus 16,5 odsto 2013. godine. Od tada se nikada nije potpuno oporavila.
Nakon što se 2021. približila nuli, Grčka je ponovo pala na minus 12,2 odsto 2022. godine i od tada se zadržava oko minus devet odsto.
Prosjek EU ostao je uglavnom stabilan tokom istog perioda, uz nagli rast na 12,4 odsto 2020. godine, kada su pandemijska zatvaranja ograničila mogućnosti potrošnje.
Grčka je bila među zemljama EU u kojima je prosječni prilagođeni bruto raspoloživi prihod domaćinstava po stanovniku tokom 2024. bio više od 20 odsto ispod prosjeka EU, prema podacima Eurostata.
