Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore, kao upravljač Nacionalnog parka
Lovćen, nije nadležni organ za izdavanje dozvola, saglasnosti niti odobravanje
realizacije infrastrukturnih projekata, saopšteno je iz NPCG u odgovorima na pitanja portala Rmedia u vezi potencijelne degradacije Nacionalnog parka Lovćen izvođenjem infrastrukturnih radova na Kuku, gdje je stanica žičare Kotor-Lovćen.
NPCG napominje da postupke procjene uticaja na životnu sredinu,
uključujući baznu studija, utvrđivanje mjera zaštite, pribavljanje potrebne dokumentacije
i donošenje odgovarajućih rješenja, sprovodi Agencija za zaštitu životne sredine..
“Podaci o nultom stanju terena, detaljnom kartiranju staništa, vrstama, procjeni uticaja
zahvata i mjerama zaštite sastavni su dio dokumentacije koju investitor dostavlja
nadležnom organu tokom postupka procjene uticaja na životnu sredinu.
Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore postupalo je u okviru svojih
zakonskih nadležnosti i raspolagalo je dokumentacijom nadležnih organa iz koje
proizlazi da su za predmetni projekat sprovedeni propisani postupci i pribavljena
odgovarajuća odobrenja u skladu sa važećim zakonskim procedurama.
JPNPCG nema zakonske, niti stručne i inspekcijske nadležnosti da vrši reviziju ili provjeru nalaza,
podataka i zaključaka sadržanih u studijama, elaboratima i rješenjima koje razmatra i
odobrava Agencija za zaštitu životne sredine.
Služba zaštite NP Lovćen u kontinuitetu vrši obilazak terena i evidentira promjene u prostoru na teritoriji parka, pa tako i u prostoru koji je dat u koncesiju Žičari Kotor – Lovćen i za koje izvođač radova mora imati
potrebne dozvole.
Takođe, JPNPCG nije u saznanju da je realizacijom predmetnog projekta došlo do
uništavanja ili narušavanja staništa lovćenskog zvončića (Edraianthus wettsteinii subsp.
lovcenicus).
Prema raspoloživim podacima, poznata staništa ove endemične vrste
nalaze se izvan zone u kojoj su izgrađeni objekti i infrastruktura žičare, odnosno na
udaljenosti koja ne ukazuje na direktan uticaj izvedenih radova na ovu vrstu.
Nakon saznanja da je navodno došlo do narušavanja staništa Lovćenskog zvončića na
jednoj od novootvorenih pješačkih staza u kompleksu žičare, Služba za zaštitu prirodne
i kulturne baštine i održivi razvoj je 9. juna 2026. godine izvršila terenski obilazak
predmetne lokacije.
Tom prilikom utvrđeno je da se na dostavljenoj koordinati nalazi jedan odsječeni i već
osušen primjerak biljke, postavljen na kamenoj gromadi uz samu stazu. Na osnovu
stanja u kojem je zatečen, jasno je da primjerak nije bio ukorijenjen na toj lokaciji, već je
naknadno donesen.
Takođe, detaljnim uvidom u karakteristike staništa ustanovljeno je da predmetna
lokacija ne odgovara ekološkim zahtjevima Lovćenskog zvončića.
Ova vrsta prirodno nastanjuje pukotine krečnjačkih stijena u zajednici sa specifičnim vrstama koje na
predmetnom lokalitetu nijesu prisutne. Umjesto toga, lokaciju karakteriše vegetacija
planinskih rudina, koja ne predstavlja odgovarajuće stanište za ovu endemsku vrstu.
Imajući u vidu navedene činjenice, Služba za zaštitu prirodne i kulturne baštine i održivi
razvoj zaključuje da se ova vrsta na predmetnom lokalitetu prirodno ne javlja i da na
njemu ne postoje uslovi za njen rast i opstanak.
Stoga se ne može govoriti o uništavanju ili narušavanju staništa Lovćenskog zvončića na predmetnoj dionici
pješačke staze.
Na području Lovćena jarebica kamenjarka (Alectoris graeca) naseljava suve travnjake,
kamenjare i otvorene planinske padine sa rijetkom vegetacijom. Ova staništa
predstavljaju jedan od značajnih tipova staništa u okviru evropske ekološke mreže
Natura 2000.
U Nacrtu studije revizije zaštite Nacionalnog parka Lovćen (mart 2024. godine),
procijenjeno je da populacija jarebice kamenjarke na području NP Lovćen broji između
30 i 40 parova.
Budući da populacije ove vrste u velikom dijelu Evrope bilježe trend opadanja usljed
gubitka i degradacije staništa, sukcesije vegetacije, pojačanog uznemiravanja i uticaja
klimatskih promjena, Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore (JPNPCG)
planiralo je sprovođenje ciljanog monitoringa vrste kroz Plan upravljanja Nacionalnim
parkom Lovćen za period 2026–2030. godine.
U okviru ovih aktivnosti, tokom maja 2026. godine realizovana su terenska istraživanja.
Tokom trodnevnog monitoringa na južnim padinama Lovćena, na suvim mediteranskim
travnjacima i kamenjarima, registrovano je ukupno sedam parova jarebice kamenjarke.
Dva para evidentirana su na lokalitetu Bižaljevac, četiri para na području Zlatarica, dok
je jedan par zabilježen ispod Jezerskog vrha. Istraživanja su pokazala da se značajan
dio areala ove vrste nalazi neposredno izvan granica Nacionalnog parka, gdje je
populacija izložena pritisku lova i prisustvu lovačkih pasa.
U okviru projekta PACON II, koji JPNPCG realizuje u saradnji sa NVO CZIP, planirano
je hvatanje i obilježavanje pet jedinki jarebice kamenjarke radi praćenja njihovog
kretanja, korišćenja staništa i rasprostranjenosti vrste na području Nacionalnog parka
Lovćen.
Do sada NVO CZIP je na dvije jedinke uspješno postavio transmitere, što će
omogućiti efikasnije praćenje populacije i prikupljanje podataka od značaja za planiranje
i sprovođenje budućih mjera zaštite vrste i njenih staništa”, piše u odgovorima JP Nacionalni parkovi Crne Gore.
