Projekat povezivanja Bosne i Hercegovine sa autoputem Zagreb–Beograd preko novog mosta na Savi kod Gradiške trebalo bi da bude završen u septembru, više od dvije decenije nakon prvih dogovora vlasti u Banjaluci i Zagrebu.
Nova saobraćajnica omogućiće brže i jednostavnije putovanje od Banjaluke prema Zagrebu, a predstavljaće i alternativni pravac za putnike iz Sarajeva i drugih djelova Bosne i Hercegovine.
Iz „Hrvatskih cesta“ potvrđeno je da se kraju privode radovi na posljednjoj dionici brze ceste, do hrvatskog autoputa A3, koji povezuje Zagreb sa istočnim dijelom Hrvatske i granicom sa Srbijom.
Završetak radova ne znači nužno da će cesta istovremeno biti puštena u saobraćaj, jer otvaranje zavisi i od tehničkih i administrativnih procedura.
MOST PREKO SAVE KOŠTAO 19 MILIONA EURA
Projekat je realizovan u više faza, a radove izvodi banjalučka kompanija „Integral inženjering“, koja je gradila i novi most preko Save kod Gradiške.
Most, koji povezuje Bosnu i Hercegovinu i Hrvatsku, koštao je 19 miliona eura, a troškove su ravnopravno podijelile dvije strane. Njegova izgradnja počela je u oktobru 2019, dok su radovi završeni u junu 2022. godine.
Prva dionica brze ceste od mosta do Novog Varoša duga je približno četiri kilometra i koštala je oko 40 miliona eura. Radovi su počeli u februaru 2022, ali se čekalo na rješavanje pitanja graničnog prelaza, koji je otvoren u maju ove godine.
Vrijednost radova na posljednjoj dionici iznosi oko 14 miliona eura. Prvobitno je bilo planirano da bude završena u junu, a rok je potom zbog zahtjevnog terena pomjeren. Iz „Hrvatskih cesta“ sada najavljuju završetak u septembru.
VAŽAN PRAVAC ZA PUTNIKE I PRIVREDU
Nova cesta trebalo bi da omogući jednostavniju vezu Banjaluke sa Zagrebom i Beogradom, bez korišćenja stare ceste i dosadašnjeg, kapacitetom ograničenog graničnog prelaza.
Saobraćajnica je značajna i za prevoz robe između BiH i Evropske unije. Prema ranijem međudržavnom sporazumu, samo su granični prelazi Bijača i Gradiška imali najviše standarde inspekcijskog nadzora, što je otežavalo transport određenih proizvoda. Taj status su u međuvremenu dobili i prelazi Svilaj, Kamensko i Izačić.
Pravac ima i širi regionalni značaj. Državna cesta D5 dio je evropskog pravca E661, koji povezuje srednju Evropu sa Jadranom. Planirana mreža trebalo bi da preko Okučana, Gradiške, Banjaluke i srednje Bosne olakša vezu između sjevera Hrvatske, Bosne i Hercegovine i jadranske obale.
Ukoliko cesta bude završena i otvorena prema najavljenoj dinamici, biće okončan infrastrukturni projekat o kojem su se vlasti u Banjaluci i Zagrebu prvi put dogovorile prije više od 20 godina.
